Η «Ανατολή» της Βικτώριας Χίσλοπ

xislop

Το μυθιστόρημα ξεκινά τον Αύγουστο του 1972.  Στα πρώτα δεκατρία κεφάλαια, η Β. Χίσλοπ επικεντρώνεται στην δράση της ΕΟΚΑ Β και αναφέρει τα συμβάντα του 1964. Παραθέτω: «When Makarios had put forward a proposal to amend (the constitution) violence had erupted.  The blood of a Turk meant spilling of the blood of a Greek». Επί της ουσίας αυτό που θέλει να μεταφέρει η Β. Χίσλοπ είναι ότι εμείς, οι Ελληνοκύπριοι φταίμε διότι εμείς το ξεκινήσαμε! Επιπλέον, οι περιγραφές για το πως οι Τουρκοκύπριοι ζούσαν με φόβο, «όντας μια καταπιεσμένη μειονότητα», για ακόμη μια φορά, εμμέσως δικαιολογεί τα πιο πάνω.

Οι κύριοι Ελληνοκύπριοι χαρακτήρες του βιβλίου, ο Μάρκος, ο Σάββας και ο Πανίκος, παρουσιάζονται ως απατεώνες, τυχοδιώκτες και άχρηστοι αντίστοιχα. Αντιθέτως, οι Τουρκοκύπριοι χαρακτήρες Χαλίτ και Χουσεΐν περιγράφονται ως άξιοι και φιλότιμοι.  Παραδείγματος χάριν,  ο Χουσεΐν μάζευε χρήματα για να αγοράσει παρόμοιο κόσμημα με αυτό είχε που κλέψει  με την φυγή του από την Αμμόχωστο, λόγω της βαθιάς του επιθυμίας  να το επιστρέψει. Δηλαδή, ήταν τίμιος και φιλότιμος. Ακόμη ένα παράδειγμα, είναι όταν ο Μάρκος έβλεπε την ερωμένη του να βιάζεται από τον Τούρκο δεν έκανε τίποτε ενώ ο Χουσεΐν έτρεξε να την σώσει. Η διάκριση που κάνει η συγγραφέας μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων χαρακτήρων είναι εμφανής.

Εν συνεχεία, η εισβολή περιγράφεται ως έξης: «Turkey was demanding the restoration of constitutional order.  They feared for the safety of the Turkish Cypriots and the imminent declaration of enosis…Their ultimatum had not been met, so they landed thousand of paratroopers in the north of the island». Με λίγα λόγια δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα.

Στο κεφάλαιο 22, δίνει λεπτομέρειες για το συμβάν στο Μάραθα και παραθέτω  «88 mutilated corpses, badly decomposed, had been found in a pit.  Mothers were still clutching babies, the youngest less than a month old and there were signs that women had been raped before they were slaughtered» προσωπικά σχολιάζοντας, ότι αφού ήταν σε κατάσταση αποσύνθεσης πως είδαν ότι οι γυναίκες είχαν βιαστεί. Επιπλέον, πουθενά δε δίνει τέτοιες λεπτομέρειες για παρόμοιες ενέργειες από τους Τούρκους στα χωριά των Ελλήνων της Κύπρου.  Το τι αναφέρει είναι ότι «atrocities were done by both sides». Ένα ακόμη στοιχείο είναι ότι, ο Ελληνοκύπριος αγνοούμενος, που ανήκε στην ΕΟΚΑ Β επέστρεψε ενώ ο Τουρκοκύπριος, που ανήκε στην TΜT, δεν επέστρεψε ΠΟΤΕ. Και διερωτώμαι γιατί δε γίνετε έντονη αναφορά στους Ελληνοκύπριους αγνοούμενους που δεν επέστρεψαν ποτέ; στους αιχμάλωτους; στις γυναίκες που υπέστησαν βιασμό; Ακόμη και στο τελευταίο κεφάλαιο λέει  «more than 200000 Greek Cypriots lost their homes in the north of Cyprus and 40000 Turkish Cypriots were displaced from the south.  All of them were refugees«. Ουσιαστικά, για ακόμη μια φορά γίνεται μια λεκτική ισοπέδωση των γεγονότων.

Εν κατακλείδι, με αυτό της το βιβλίο η Χίσλοπ βοηθάει στην πολιτιστική διπλωματία της Τουρκιάς. Με μια φαινομενικά απλή ιστορία αλλάζει ιστορικά γεγονότα έχοντας πάντοτε την ασφάλεια/το πρόσχημα ότι αυτό που γράφει είναι ένα μυθιστόρημα. Εκατοντάδες χιλιάδες  αναγνώστες σε όλο τον κόσμο θα αποκτήσουν μια λανθασμένη εικόνα για τα γεγονότα του 1974 και φυσικά θα δημιουργηθούν συναισθήματα αρνητικά προς τους Ελληνοκύπριους. Επιπλέον, ένα ακόμη στοιχείο είναι ότι θα αυξηθεί ο τουρισμός των κατεχομένων, επομένως και η οικονομία τους, μιας και πολλοί αναγνώστες θα θέλουν να γνωρίσουν από κοντά την όμορφη Αμμόχωστο μας.

Θύμωσα παρά πολύ και πραγματικά διερωτώμαι γιατί ο κος Αλέξης Γαλανός κάλεσε την κα Βικτώρια Χίσλοπ σε όλες τις εκδηλώσεις για την Αμμόχωστο και γιατί ο Νίκος Αναστασιάδης, πήγε στην εκδήλωση που διοργανώθηκε για την πρώτη μέρα κυκλοφορίας του βιβλίου στην Αγγλία. Μήπως τελικά, κανείς τους δεν είχε διαβάσει το βιβλίο; Ένα βιβλίο, που όμως, δυστυχώς θα διαβαστεί από χιλιάδες αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.

Είχα την ευκαιρία να ρωτήσω τον κ. Γαλανό στην εκδήλωση για την έκδοση του βιβλίου στα ελληνικά, αν είναι ευχαριστημένος με το περιεχόμενο του βιβλίου.  Η απάντηση του ήταν ότι δεν μπορείς να τους ευχαριστήσεις όλους. Μια απάντηση που μου δόθηκε και από την κα Χίσλοπ. Λοιπόν είχε δίκαιο και o Δήμαρχος και η συγγραφέας διότι εμείς οι Έλληνες της Κύπρου ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΘΟΛΟΥ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΜΕΝΟΙ!!!

Ρούλα Διονυσίου

Advertisements